كتاب
داستان مسيح نخستين كتاب فارسي چاپ شده در جهان است كه در سال 1639 ميلادي
در شهر لايدن هلند منتشر شده و اولين كتابي است كه با الفباي فارسي در 900
صفحه به همراه متن اصلي به زبان و خط لاتين توسط مولانا قاسم لاهوري به
زبان فارسي ترجمه شده است.
وي در دربار اكبرشاه، امپراتور مغولي
هندكار ميكرده و در اين كتاب علاوه بر زندگي حضرت مسيح، بخشهايي با
عناوين داستان سن پيدرو (زندگي پطروس مقدس) و عنصرهاي زبان فارسي (دستور
زبان فارسي) وجود دارد كه بخش «عنصرهاي زبان فارسي» اولين دستور زبان
فارسي تاليف شده در جهان نيز است.
اين كتاب كه در آغاز تاريخ
استعمار كشورهاي اروپايي و با هدف تبليغات ديني و مسيحي در شبه قاره هند
توسط هلند به عنوان يكي از قدرتهاي بزرگ آن دوران منتشر شده است به دليل
نياز كارگزاران استعمارگر به آشنايي با زبان و ادبيات فارسي كه زبان رايج
شبهقاره هند آن روز بوده است داراي بخش دستور زبان فارسي است.
اين
نسخه در راستاي وظيفه حفظ ميراث مكتوب ايران و گردآوري مجموعهاي از تمامي
كتابهاي منتشر شده به زبان فارسي خريداري شده، نسخهاي كامل و سالم است
كه با پوست دباغي شده بز صحافي و تجليد شده است.
با خريد اين اثر توجه به آثار در حوزه زبان فارسي بيش از پيش ضروري به نظر ميرسد.
دكتر
حبيبالله عظيمي، معاون كتابخانهاي كتابخانه ملي ايران در اين باره
ميگويد: كميتهاي مركب از برخي از كارشناسان صاحبنظر در حوزه قيمتگذاري
آثار خطي و نفيس و صاحبنظران حوزه ارزشگذاري اين آثار در كتابخانه ملي
كار انتخاب و خريد آثار را به عهده دارد.
به گفته وي، كار پيگيري
آثار موجود در سراسر جهان به عهده اين كميته است و متناسب با شرايط و
بودجه آثار را انتخاب و خريداري ميكند. عظيمي، خريد يك مجموعه نفيس و غني
در حوزه اسلامشناسي و ايرانشناسي به زبان لاتين به قيمت بالا را از
جمله فعاليتهاي اين كميته در سال گذشته عنوان ميكند و ميگويد: كتابخانه
ملي، مجموعههاي بسياري در طول سال خريداري ميكند و به دليل ضرورت
فهرستنويسي و اطلاعرساني درباره آن در شرايط مناسب و در نشستهاي تخصصي
از اطلاعرساني درباره آنها خودداري كردهايم.
وي برپايي يك
نمايشگاه از آثار خريداري شده و رونمايي از آثار در نشستهاي تخصصي را از
جمله برنامههاي كتابخانه ملي در سال جاري عنوان ميكند.
از سوي
ديگر دكتر اكبر ايراني، مدير موسسه پژوهشي ميراث مكتوب كه طرح بررسي و
احياء نسخ خطي و آثار نفيس 3 حوزه تمدني فرهنگ و زبان فارسي شبهقاره،
ماوراءالنهر و عثماني را در موسسه خود پيگيري ميكند، ميگويد: طرح
احياي ميراث مشترك ايران و شبهقاره در 3 مجموعه منتشر شده و قرارداد چند
مجموعه ديگر نيز منعقد شده و منتشر ميشوند.
ايراني با اشاره به
برآورد حدود 500 هزار اثر در حوزه شبهقاره، وجود 100 هزار اثر در حوزه
عثماني (تركيه كنوني) را داراي ارزش كيفي بيشتري ميداند و ميگويد: در
حوزه ماوراءالنهر به دليل تمركز نسخهها در 2 كشور تاجيكستان و ازبكستان،
مشكلات عديدهاي در حوزه دسترسي به متون وجود دارد.
مدير موسسه
پژوهشي ميراث مكتوب، حمايت دولت و دستگاههاي فرهنگي براي شناخت، بررسي و
امانت و خريد آثار ارزشمند اين حوزه را ضروري ميداند و ميگويد:
فعاليتهاي دستگاههاي اجرايي در كنار حمايتهاي مالي و اقتصادي بايد به
حوزه گشايش و تسهيل ارتباطات براي دسترسي به اين متون نيز معطوف شود.
